De Beste Beginners Banjo Kopen: Waar Moet Je Op Letten?
Kriebelt het om banjo te leren spelen? Fantastisch! Maar welk instrument koop je als je er eigenlijk nog niet zoveel van afweet? En bestaat er zoiets als de beste beginners banjo?
Als muzikant en leraar zie ik in mijn muziekpraktijk vaak beginnende leerlingen worstelen met deze vraag. De banjo geniet niet dezelfde populariteit als de gitaar, dus je kent waarschijnlijk geen mensen die je kunnen adviseren … laat staan dat elke winkel om de hoek er een paar op voorraad heeft. Je bent dus aangewezen op online opzoekwerk waarin je vaak door de bomen het bos niet meer ziet.
In deze blog neem ik je bij de hand en deel ik mijn belangrijkste tips om de perfecte startersbanjo te vinden, zodat je kunt starten met een oerdegelijk instrument.
4-String Tenor of 5-String Banjo?
Voordat je naar de muziekwinkel rent, moet je één cruciale keuze maken: ga je voor vier of vijf snaren? Dit hangt volledig af van de muziekstijl die je wil spelen. Ik – bij POORTER en mijn Roots Academy – focus hoofdzakelijk op de 5-string banjo. Maar wat is nu het verschil?
– 5-string banjo
De 5-string banjo is de absolute klassieker voor bluegrass, country en Amerikaanse folk. Wat hem uniek maakt, is de vijfde snaar: een kortere snaar die halverwege de hals begint en niet wordt ingedrukt, maar altijd open meeklinkt. Dit zorgt voor die typische, rinkelende klank (ook wel ‘drone’ genoemd). Ideaal voor fingerpicking (Scruggs-style) en de ritmische clawhammer-techniek.
– 4-string tenor banjo
De 4-string tenor banjo wordt daarentegen vooral gebruikt in Ierse traditionele muziek en Dixieland jazz. Deze bespeel je meestal met een plectrum.
Als je bij ons in de Roots Academy banjo wil leren spelen, dan is de 5-string banjo jouw logische keuze!
Open Back versus Closed Back (Resonator)
Een andere specificatie die je vaak zult tegenkomen is de term ‘open back’ of ‘closed back’ (beter bekend als de resonator banjo).
Een open back banjo heeft, zoals de naam al zegt, een open achterkant. Dit zorgt voor een zachtere, rondere en meer ‘mellow’ klank. Bovendien is de body een stuk lichter, wat hem erg comfortabel maakt voor beginners om op schoot te houden.
Een closed back of resonator banjo heeft een houten klankkast (een deksel) op de achterkant. Deze ‘resonator’ reflecteert het geluid naar voren, wat resulteert in een luidere, scherpere en fellere klank. Dit is de standaard voor bluegrassmuzikanten die akoestisch boven een band uit moeten klinken.
Voor een beginner zijn beide prima. Het is dus volledig afhankelijk van jouw smaak en in welke stijl je jezelf in de toekomst muziek ziet maken. Sowieso zou ik adviseren om eens langs te gaan bij een fysieke winkel die beide soorten op voorraad heeft om de klankverschillen zelf te horen, want dit is een heel persoonlijke keuze.
Drie Betrouwbare Merken: Goldtone, Deering en Saga
Als je op zoek bent naar de beste beginners banjo, raad ik altijd aan om te kijken naar merken die bekendstaan om hun bouwkwaliteit. Ik focus even op deze drie: Goldtone, Deering en Saga.
Even een disclaimer vooraf: dit zijn de drie merken waar ik persoonlijk ervaring mee heb. Er bestaan ongetwijfeld nog meer kwaliteitsmerken, maar daar heb ik zelf nog niet op gespeeld. Die laat ik dus buiten beschouwing om een eerlijke mening te kunnen geven.
De voornaamste reden waarom ik deze merken aanbeveel, is dat ze heel toegankelijk zijn: van betaalbare instapmodellen tot dure topmodellen bieden ze in elke prijsklasse een zeer goede bouwkwaliteit.
Deering: De ‘Goodtime’-serie van Deering is oerdegelijk. Deze banjo’s worden in de VS gebouwd en staan garant voor een heel goede klank en uitstekende bespeelbaarheid. Ze zijn in aanschaf misschien iets duurder als eerste instrument, maar je krijgt absoluut waar voor je geld én ze behouden hun restwaarde.
Goldtone: Een geweldig merk dat instrumenten biedt met een onverslaanbare prijs-kwaliteitverhouding. Ze hebben uitstekende instapmodellen (zoals de AC-serie) die perfect zijn afgesteld voor de beginnende speler. Ikzelf heb hun banjo-ukulele en veel van mijn leerlingen spelen op een Goldtone; je krijgt echt heel veel waar voor je geld.
Saga: Saga richt zich sterk op betaalbaarheid zonder al te veel in te boeten op kwaliteit. Het is een Amerikaans bedrijf dat ook andere rootsinstrumenten bouwt onder verschillende merknamen (hun gitaren heten Blueridge en de mandolines Kentucky). Ik speel zelf bijvoorbeeld nog steeds op mijn Saga SS-10 banjo bij elk optreden. Ik kan alleen maar beamen dat ze heel degelijk zijn voor hun prijs en fantastisch klinken. Enig nadeel: ze zijn niet zo makkelijk te vinden in Europa.
Prijsklasse
Oké, je hebt nu wat basisinfo, maar je volgende vraag is nu waarschijnlijk: wat moet dat kosten? Dat is een heel persoonlijke vraag, maar ik zou de allergoedkoopste speelgoedbanjo’s links laten liggen en kijken naar banjo’s van rond de 500 euro.
Betekent dat dat je onder die prijs geen goed instrument kunt vinden? Nee, natuurlijk niet. Een leerling van mij speelt bijvoorbeeld op een Goldtone Travel Banjo van zo’n 300 euro, en dat is een fantastisch instrument voor dat geld! Maar als je zeker wilt spelen, zit je met een budget van rond de 500 euro bij deze merken sowieso safe.
En de héél goedkope banjo’s van bijvoorbeeld de huismerken van Thomann of Bax (zoals Fazley)? Er zal uiteraard een banjoklank uitkomen en ze zullen bespeelbaar zijn. Maar hou er rekening mee dat fabrikanten op een paar cruciale zaken besparen:
Tuners: Hierop wordt vaak bezuinigd door heel eenvoudige stemmechanieken te monteren. Hierdoor krijg je het instrument moeilijk gestemd of moet je heel vaak bijstemmen omdat de snaren hun toon niet houden. Bij duurdere banjo’s zijn dit kwaliteitsstemmechanieken waarbij je dat probleem niet hebt.
Afwerking van de frets: De frets op goedkopere banjo’s zijn vaak slecht afgewerkt. Bij een kwaliteitsinstrument worden de scherpe randjes aan de zijkant mooi afgevlakt, zodat je je hand niet haalt aan het metaal bij het glijden over de hals. Bij goedkope banjo’s gebeurt dit vaak slordig of helemaal niet.
Het is sowieso al een hele inspanning om een instrument te leren spelen. Als je dan ook nog extra frustratie voelt door technische mankementen aan je banjo, ga je alleen maar minder zin hebben om hem vast te nemen. Meen je het echt? Kies dan voor een kwalitatiever model. Weet je nog niet zeker of banjo je ding is? Neem gerust een goedkopere, maar hou er rekening mee dat je die waarschijnlijk snel zult willen inwisselen als je doorzet.
fingerpicks of toch maar niet?
De typische bluegrassbanjo wordt bespeeld met fingerpicks. Dat is meestal een plastic duimpick gecombineerd met metalen fingerpicks voor de wijs- en middelvinger. Bestel die gerust mee (ze kosten niet veel), maar ook dat is een persoonlijke keuze.
Als je een diehard bluegrassfan bent, raad ik aan om ze mee te bestellen en te kiezen voor een closed back banjo. Maar een banjo klinkt in veel meer stijlen prachtig dan enkel in bluegrass. Zelf speel ik bijvoorbeeld voornamelijk Americana en aanverwante stijlen. Daar vind ik picks al snel te schel en te hard klinken. Ik speel dus hoofdzakelijk met mijn vingers, ook omdat je bij Americana niet het enorme volume nodig hebt van de typische bluegrass.
Koop die picks gerust, experimenteer en beslis zelf wat je het mooist vindt. Of oefen op twee manieren: afwisselend met en zonder fingerpicks.
Banjo Capo’s
Bij een 5-string banjo heb je ook een capo nodig: zowel voor de vier lange snaren als voor de korte bourdon/dronesnaar. Voor de lange snaren zoek je online naar een ‘banjocapo’. Die is iets smaller dan een gitaarcapo en past precies op de banjo-nek.
Voor de bourdonsnaar (de 5e snaar) bestaan er verschillende oplossingen:
Een zelfgemaakte balpencapo (een bekende doe-het-zelf-hack): http://www.frets.com/FretsPages/Musician/Banjo/PenCapCapo/pencapcapo.html
Een caporail van Shubb: https://shubb.com/products/shubb-finetune-5th-string-banjo-capo?srsltid=AfmBOord4-_Cm6kv2ikKafQGg1E3loQb6PN3-oUT1RHlbpTu-Fn8F7b4
Banjospikes laten installeren (kleine haakjes in de hals): https://www.deeringbanjos.com/products/5th-string-banjo-spikes?srsltid=AfmBOooGz3c_PyJF-2FqzSAGOoqk8iiCqPlzOQAShVtLuBuA2cDR6D_o
Een vintage of een nieuwe banjo kopen?
Vaak krijg ik de vraag of je als beginner niet beter een vintage banjo koopt. Eerlijk? Ik zou het niet doen. Een goede vintage banjo vind je zelden in de prijsklasse van 500 euro. Als beginner ben je beter af met een betrouwbaar, nieuw instrument. Een vintage banjo van 500 euro blijkt immers al snel een restauratieproject met veel onvoorziene extra kosten.
Testen in de winkel: waar let je op?
Als je in de muziekwinkel staat met een banjo in je handen, wees dan niet bang om het instrument goed te voelen en te bespelen (ook al kun je nog niet spelen). Let vooral op deze drie zaken:
Stemmechanieken: Draai aan de stemknoppen; deze moeten soepel en gelijkmatig draaien zonder te haperen.
De afstelling (Action): De afstand tussen de snaren en de toets noemen we de ‘action’. Staan de snaren te hoog? Dan moet je heel hard drukken, wat pijnlijk is voor ongetrainde vingers. Staan ze te laag? Dan gaan de snaren kletteren tegen het metaal (fret buzz). Test dit door elke noot op elke fret even aan te slaan en te luisteren of er ergens een buzz te horen is. Vraag de winkelier ook altijd of hij de banjo voor verkoop nog optimaal wil afstellen.
Frets: Ga met je hand langs de boven- en onderkant van de hals over de zijkanten van de frets. Deze mogen niet scherp aanvoelen, maar moeten glad afgerond zijn.
Klaar voor de start?
Met deze tips ben je helemaal gewapend om de muziekwinkel binnen te stappen en de beste beginners banjo te kiezen. Heb je je instrument gescoord en ben je klaar om die eerste akkoorden en rolls uit je vingers te toveren? Bij POORTER.BE help ik je graag op weg met persoonlijke en doelgerichte lessen. Contacteer me hier voor meer info: https://poorter.be/contact-poorter/